Delegowanie zadań: co to jest i jak delegować w 6 krokach
Autor: Kevin Baur BSc
Opublikowano
Spis treści
- Co to jest delegowanie zadań?
- Delegowanie a polecenie, zrzucanie, zastępstwo i przekazanie obowiązków
- Dlaczego warto delegować i dlaczego to trudne
- Jakie zadania delegować, a jakich nie
- 7 poziomów delegowania
- Jak delegować zadania w 6 krokach
- Lista kontrolna do rozmowy o delegowaniu
- Delegowanie zwrotne: kto ma małpę?
- Najczęstsze błędy przy delegowaniu
- Podsumowanie
Prawie każdy kierownik choć raz pomyślał: zanim to wytłumaczę, zrobię to sam szybciej. Za pierwszym razem to prawda. Za dziesiątym już nie, a w końcu pół zespołu czeka na jedną osobę, która nie ma czasu. Z tego poradnika dowiesz się, czym jest delegowanie zadań, co przekazujesz, a co zostaje przy tobie, jakie zadania nadają się do delegowania, jak wygląda siedem poziomów delegowania i jak delegować w sześciu krokach.
Co to jest delegowanie zadań?
Polska Wikipedia opisuje delegowanie w zarządzaniu jako formę przekazywania praw i upoważnień kierownika podwładnym. Od innych form przekazywania uprawnień różni się tym, że zwykle dotyczy jednego zadania: kierownik jasno określa cel, a po jego osiągnięciu podwładny traci upoważnienia. Angielska Wikipedia ujmuje to szerzej: delegowanie to rozdzielanie i powierzanie pracy innym osobom, razem z decyzjami i odpowiedzialnością.
Warto oddzielić to od innych znaczeń. Delegacja w mowie potocznej to także podróż służbowa, a delegowanie pracowników za granicę to osobny temat prawny. W tym poradniku chodzi wyłącznie o delegowanie zadań w zespole.
W praktyce liczą się dwie zasady, które opisuje angielska Wikipedia:
- Równowaga uprawnień i odpowiedzialności: przekazane uprawnienia muszą odpowiadać odpowiedzialności. Kto ma wybrać dostawcę, potrzebuje też prawa do złożenia zamówienia i budżetu.
- Odpowiedzialności ostatecznej nie da się przekazać: możesz delegować uprawnienia, ale za wynik nadal odpowiadasz ty.
Delegowanie a polecenie, zrzucanie, zastępstwo i przekazanie obowiązków
| Pojęcie | Co jest przekazywane | Kto decyduje | Jak długo |
|---|---|---|---|
| Delegowanie | Zadanie, uprawnienia do niego i odpowiedzialność za wynik | Osoba, która przejmuje zadanie, w ustalonych granicach | Jedno zadanie lub na stałe |
| Polecenie | Konkretna instrukcja | Kierownik | Jednorazowo |
| Zrzucanie | Niewygodne zadanie bez celu, granic i uprawnień | Nie wiadomo | Dopóki coś się nie posypie |
| Zastępstwo | Bieżąca praca nieobecnej osoby | Zastępca, zwykle w węższych granicach | Na czas nieobecności |
| Przekazanie obowiązków | Całe stanowisko ze wszystkimi zadaniami i wiedzą | Następca | Na stałe |
Dlaczego warto delegować i dlaczego to trudne
Według polskiej Wikipedii osoba delegująca zyskuje przede wszystkim czas, który może poświęcić ważniejszym zadaniom albo własnemu rozwojowi. Podwładni zdobywają nowe umiejętności, mogą wykazać się wiedzą i czują, że przełożony im ufa. Delegowanie jest tam opisane także jako forma motywacji.
Skoro tak, dlaczego kierownicy delegują za mało? Ta sama Wikipedia wymienia typowe przeszkody: obawę przed utratą stanowiska i wpływu, to, że kierownik nadal odpowiada za zadanie i woli zrobić je sam, poczucie bycia niezastąpionym oraz strach, że ktoś uzna go za leniwego. Do tego dochodzi powód bardzo praktyczny: wiedza o tym, jak naprawdę wykonuje się zadanie, często siedzi tylko w jednej głowie, a spisanie jej zajmuje czas.
Jakie zadania delegować, a jakich nie
Popularnym punktem wyjścia jest macierz Eisenhowera, która dzieli zadania według ważności i pilności. W tej metodzie zadania pilne, ale mniej ważne się deleguje, a ważne wykonuje osobiście. Traktuj ją jako wskazówkę, a nie regułę, bo w małych zespołach często nie ma oczywistej osoby, której można coś przekazać.
| Kategoria | Typowe zadania |
|---|---|
| Łatwe do delegowania | Powtarzalna praca rutynowa, zadania, które ktoś w zespole robi lepiej, zadania, na których ktoś może się rozwinąć, analizy i przygotowania |
| Ostrożnie | Spotkania z klientami, decyzje budżetowe, projekty wysokiego ryzyka: tylko z jasnymi granicami i punktami kontrolnymi |
| Lepiej zostawić sobie | Zadania przywódcze, takie jak wyznaczanie celów, rozmowy indywidualne, oceny pracowników, poufne sprawy kadrowe i decyzje w ostrym kryzysie |
7 poziomów delegowania
Delegowanie to nie przełącznik między robieniem wszystkiego samemu a oddaniem wszystkiego. Gra Delegation Poker z Management 3.0 opisuje siedem poziomów. Powiedz otwarcie, o który poziom chodzi, zanim praca się zacznie.
| Poziom | Co oznacza |
|---|---|
| 1 Informuję | Decyduję i informuję zespół. |
| 2 Przekonuję | Decyduję i próbuję przekonać zespół. |
| 3 Konsultuję | Pytam o zdanie, potem decyduję. |
| 4 Uzgadniamy | Decydujemy razem. |
| 5 Doradzam | Doradzam, zespół decyduje. |
| 6 Dopytuję | Zespół decyduje, a ja pytam potem o wynik. |
| 7 Deleguję | Oddaję decyzję w całości. |
Przy nowym zadaniu i mniej doświadczonej osobie zacznij od poziomu 3 albo 4 i podnoś go stopniowo. Management 3.0 podkreśla właśnie to: delegowanie to proces stopniowy i zależny od sytuacji.
Jak delegować zadania w 6 krokach
1. Wybierz i opisz zadanie
Zapisz, co dokładnie przekazujesz, a czego nie. Na początek lepiej sprawdza się zadanie z wyraźnym początkiem i końcem niż cały obszar odpowiedzialności.
2. Wybierz właściwą osobę
Kto już to umie, kto powinien się nauczyć, kto ma teraz czas? Matryca kompetencji pokazuje od razu, kto co potrafi i które zadania zależą od jednej osoby.
3. Ustal cel, granice i uprawnienia
Opisz oczekiwany wynik, a nie każdy ruch. Ustal termin, budżet i poziom delegowania. Polska Wikipedia radzi, by dokładnie określić zakres decyzji, które pracownik może podejmować sam, i tych, które są z góry narzucone, na przykład budżet. Kogo trzeba pytać lub informować, zapisz w macierzy RACI.
4. Przekaż wiedzę
Tu zawodzi większość delegowania. Cel i termin mówi się szybko, ale to, jak się to robi, siedzi w twojej głowie: wyjątki, klient, który zawsze dzwoni w piątki, gdzie leży szablon, co poszło nie tak ostatnim razem. Spisz to jako krótką procedurę SOP albo listę kontrolną i pozwól tej osobie towarzyszyć ci przy pierwszym wykonaniu, na przykład w formie job shadowingu.
5. Poinformuj innych i ustal punkty kontrolne
Powiedz wszystkim zainteresowanym, kto teraz odpowiada za zadanie. Wikipedia wymienia to wprost: poinformuj innych o przekazaniu upoważnień. Umów stałe terminy sprawdzania postępów zamiast pytać bez zapowiedzi. Tak zachowujesz kontrolę bez wtrącania się.
6. Daj informację zwrotną i doceń
Omów wynik, nawet jeśli wygląda inaczej, niż zrobiłbyś to ty. Dobra praca zasługuje na uznanie, a wykonanie zadania powinno zostać nagrodzone. Następnym razem możesz podnieść poziom.
Lista kontrolna do rozmowy o delegowaniu
- Co trzeba zrobić, a co wyraźnie nie należy do zadania?
- Dlaczego to ważne i do czego posłuży wynik?
- Kto przejmuje zadanie i kogo trzeba pytać lub informować?
- Ile można zdecydować samodzielnie, na jakim poziomie?
- Czym: jakie dokumenty, dostępy, kontakty i budżet?
- Na kiedy jest wynik i kiedy są punkty kontrolne?
- Co zrobić, gdy stanie się coś nieoczekiwanego?
Delegowanie zwrotne: kto ma małpę?
W klasycznym artykule Harvard Business Review William Oncken i Donald Wass opisują, jak problemy podwładnych lądują na plecach kierownika, przedstawione jako małpy. To tak zwane delegowanie zwrotne: decyzja, która należy do pracownika, wraca do przełożonego. Zdarza się zwykle wtedy, gdy uprawnienia są niejasne albo brakuje wiedzy, żeby zdecydować samemu. Rozwiązanie jest w krokach 3 i 4: jasne granice i tyle know how, żeby ruszyć dalej bez pytania.
Najczęstsze błędy przy delegowaniu
- Zadanie bez uprawnień: każda drobna decyzja wraca do ciebie.
- Brak jasnego wyniku: efekt nie pasuje i obie strony są sfrustrowane.
- Wiedza zostaje w głowie: brakuje wyjątków i kontaktów, a zadanie wraca.
- Ciągła kontrola: jeśli sprawdzasz każdy krok, nie delegujesz.
- Zawsze ta sama osoba: najbardziej niezawodni się przeciążają, a powstaje nowa wiedza plemienna.
Gdy stanowisko przechodzi na stałe do kogoś innego, samo delegowanie nie wystarczy. Potrzebne jest pełne przekazanie obowiązków, a to, co stanowisko obejmuje, pokazuje opis stanowiska pracy.
Podsumowanie
Dobre delegowanie to właściwe zadanie dla właściwej osoby, z jasnym celem, prawdziwymi uprawnieniami i wiedzą, której zadanie wymaga. Odpowiedzialność za całość zostaje przy tobie, praca idzie dalej. Zacznij od małych rzeczy, ustal poziom otwarcie i podnoś go krok po kroku. I spisz wiedzę, póki osoba, która ją ma, jest jeszcze w firmie.
Najczęstsze pytania
- Co to jest delegowanie zadań w prostych słowach?
- Delegowanie zadań to przekazanie zadania innej osobie razem z uprawnieniami potrzebnymi do jego wykonania i odpowiedzialnością za wynik. W firmie zwykle deleguje kierownik członkom zespołu, żeby zyskać czas i rozwijać ludzi.
- Jakich zadań nie należy delegować?
- Lepiej zostawić sobie zadania przywódcze, takie jak wyznaczanie celów, rozmowy indywidualne i oceny pracowników, a także poufne sprawy kadrowe i decyzje w ostrym kryzysie. Odpowiedzialności ostatecznej za delegowane zadanie też nie da się przekazać.
- Kto odpowiada za delegowane zadanie?
- Osoba, która przejęła zadanie, odpowiada za jego wykonanie w ustalonych granicach. Kierownik nadal odpowiada za wynik, bo wybrał tę osobę, ustalił cel i punkty kontrolne.
- Jakie są poziomy delegowania?
- Management 3.0 opisuje siedem poziomów: informuję, przekonuję, konsultuję, uzgadniamy, doradzam, dopytuję i deleguję. Prowadzą od sytuacji, w której kierownik decyduje sam, do pełnego oddania decyzji. Ustalenie poziomu z góry zapobiega nieporozumieniom.
- Czym różni się delegowanie od wydawania poleceń?
- Polecenie to konkretna instrukcja, a decyzję podejmuje kierownik. Przy delegowaniu kierownik określa wynik i pozostawia osobie, która przejmuje zadanie, decyzję o tym, jak go osiągnąć, w ustalonych granicach.
Źródła
- Delegowanie (Wikipedia)
- Delegation (Wikipedia, po angielsku)
- Time management: Eisenhower method (Wikipedia, po angielsku)
- Delegation Poker (Management 3.0, po angielsku)
- Management Time: Who's Got the Monkey? (Harvard Business Review, po angielsku)
- Jakie zadania można delegować (Infor.pl)
- Jak efektywnie delegować (Asana)